Bilim ve Teknoloji Atölyeleri
Ortaokullar için Temel Genetik Mühendisliği Atölyesi
Bilim ve teknoloji çağında, genetik mühendisliği artık yalnızca laboratuvarların değil; sağlık, tarım, çevre ve endüstriyel üretim gibi pek çok alanın da temel yapıtaşlarından biri hâline geldi. Peki, DNA’ya müdahale etmek ne anlama gelir? Genetik bilgi nasıl aktarılır, değiştirilir ya da yeniden programlanabilir? Bu iki günlük yoğun programda, temel düzeyde moleküler biyoloji bilgisi kazanacak, gerçek laboratuvar deneyleriyle genetik mühendisliğinin kapılarını aralayacaksınız.
Bilim ve teknolojinin hızla ilerlediği günümüzde, genetik artık sadece laboratuvarlarda değil; sağlık, tarım ve çevre gibi hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkıyor. Peki, genlerle oynamak ne demek? DNA nedir, nasıl çalışır ve biz onu nasıl değiştirebiliriz? İşte bu iki günlük atölyede, genetiğin temellerini eğlenceli ve anlaşılır bir şekilde öğrenecek, gerçek laboratuvar deneyleriyle bilimi yakından tanıyacaksınız.
Bu program, bilime meraklı ortaokul öğrencileri için hazırlandı. Genetik, hücre ve DNA gibi konuları sıfırdan ele alırken, laboratuvar ortamında deneyler yapma fırsatı da sunuyoruz. Önceden bilgi sahibi olmanıza gerek yok; sadece meraklı olmanız yeterli!
1. Gün – Genetik Bilginin Temelleri ve Uygulamaya İlk Adım
Eğitim, tanışma ve program bilgilendirme oturumuyla başlayacaktır. Ardından “Hücre” başlıklı ilk derste, yaşamın temel birimi olan hücrenin yapısı, organizasyonu ve genetik bilgiyle ilişkisi ele alınacaktır. Devamında gelen “Kalıtım” dersinde ise, genetik bilginin nesiller boyunca nasıl aktarıldığı, Mendel genetiği ve moleküler düzeyde kalıtımın işleyişi detaylandırılacaktır.
Öğle arasından sonra program, katılımcıları doğrudan genetik mühendisliğinin en temel uygulamalarından biriyle tanıştacaktır: “Bakterilere Gen Aktarımı”. Önce bu sürecin teorik altyapısı anlatılacak; ardından laboratuvar uygulamasına geçilecektir. Katılımcılar, genetik materyalin bakterilere nasıl transfer edildiğini adım adım uygulayarak deneyimleyecektir. Günün devamında, “DNA/RNA ve Genetik Kod” başlıklı dersle birlikte genetik bilginin şifresi, nükleik asitlerin yapısı ve protein üretimine uzanan yolculuk detaylıca işlenecektir. Gün, kısa bir değerlendirme oturumuyla tamamlanacaktır.
2. Gün – Genetik Mühendisliğine Giriş ve Uygulamalı Eğitim
İkinci gün, canlı sistemlerin merkezindeki bilgi akışını anlamaya odaklanacaktır. “Santral Dogma ve Proteinler” dersinde DNA’dan RNA’ya, oradan proteine uzanan süreç (transkripsiyon ve translasyon) moleküler düzeyde ele alınacaktır. Bu teorik bilgilerin hemen ardından, katılımcılar “Hücresiz Ortamda Floresans Protein Üretimi” deneyine geçilecektir. Bu deney, canlı hücrelere ihtiyaç duymadan belirli proteinlerin laboratuvar ortamında nasıl üretilebileceğini öğrenilmesine yardımcı olacaktır.
Öğleden sonra, deney sonuçlarının bilimsel bir yaklaşımla analiz edilmesi oturumları başlanacaktır. Hem gen aktarımı hem de floresans protein üretimi deneyleri üzerinden katılımcılar gözlemlerini değerlendirecek, hem de laboratuvar pratiğinin temel bilimle ilişkisini anlamlandırılacaktır. Ardından gerçekleşen “Biyolojik Bilginin Teknolojiye Dönüşümü” dersiyle birlikte genetik bilginin biyoteknolojik uygulamalarda nasıl kullanıldığı, biyoinformatik, sentetik biyoloji ve genetik mühendisliğinin güncel alanları üzerinden aktarılacaktır. Gün, genel bir değerlendirme oturumu, soru-cevap ve katılımcı geri bildirimleriyle sona erecektir.
3. Gün – Genetik Kodları Görmek, Kopyalamak ve Anlamak
Üçüncü günde ise, genetik bilginin nasıl görselleştirildiğini, nasıl çoğaltıldığını ve canlıların nasıl değişip geliştiğini keşfedeceğiz.
Program, DNA’yı adeta görünür hâle getiren bir yöntem olan agaroz jel elektroforez ile başlayacaktır. Bu yöntem sayesinde, DNA parçalarının nasıl ayrıldığını renkli şeritler hâlinde gözlemleyecek, bilim insanlarının laboratuvarlarda genetik çalışmaları nasıl yürüttüğünü yakından göreceksiniz. Eğitmen eşliğinde adım adım yapılan uygulamalı bu deney, katılımcılar için hem eğitici hem de görsel olarak çok etkileyici olacak.
Günün ikinci yarısında, genetik bilgiyi çoğaltmanın yolu olan PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) teknolojisi tanıtılacaktır. DNA’nın milyarlarca kopyasını birkaç saat içinde nasıl üretilebildiğini öğrenirken, bilimde “çok küçükten çok büyüğe” nasıl ulaşılabildiğine tanıklık edeceksiniz. PCR cihazı nasıl çalışır, neden kullanılır gibi sorular basit ve anlaşılır bir şekilde yanıtlanacak.
Son olarak, günümüz canlılarının nasıl ortaya çıktığını anlamamızı sağlayan büyük bilimsel yapı taşlarından biri olan evrim konusunu ele alacağız. Evrimsel değişim, ortak atalar, doğal seçilim ve uyum gibi temel kavramlar, yaşa uygun örneklerle ve interaktif anlatımlarla açıklanacaktır. Evrimsel sürecin izleri hem doğada hem de genetik kodlarımızda nasıl saklı, birlikte keşfedeceğiz.
Tüm atölyeyi başarıyla tamamlayan katılımcılara eğitim sertifikası verilecektir ve atölyemiz sonlanacaktır.
ATGSTEM Biyoteknoloji ve Eğitim Limited Şirketi
info@atgstem.com
0 (536) 260 98 17
